Sunucunuzun nerede durduğu iki şeyi belirler: ziyaretçilerinize ne kadar uzak olduğunu ve verinizin hangi ülkenin sınırları içinde bulunduğunu. Müşterileriniz Türkiye’deyse, Türkiye’deki bir sunucu onlara daha kısa gecikmeyle yanıt verir; kişisel veriler yurt dışına çıkmadığı için de KVKK’nın yurt dışına veri aktarımına ilişkin yükümlülükleri doğmaz.
Gecikme: mesafe neden fark eder?
Tarayıcı ile sunucu arasındaki her istek fiber kablolardan geçer ve mesafe arttıkça gidiş-dönüş süresi uzar. Işığın fiberdeki hızı nedeniyle her 1.000 km, gidiş-dönüşte en az yaklaşık 10 milisaniye ekler; gerçek hatlar düz gitmediği ve arada cihazlar olduğu için süre bunun üstündedir.
Tek bir istekte bu fark küçüktür. Ama bir sayfa onlarca istekten oluşur ve güvenli bağlantının kurulması birkaç gidiş-dönüş ister; gecikme her birinde yeniden ödenir. Etkisi en çok şuralarda hissedilir:
- Uzak masaüstü ve terminal. Her tuş ve fare hareketi sunucuya gidip gelir.
- Veritabanına sık sorgu atan uygulamalar. Uygulama ile veritabanı farklı yerlerdeyse.
- API’ler ve ödeme adımları. Arka arkaya çok sayıda küçük istek.
- Canlı yayın, oyun, sesli görüşme.
Kendiniz ölçün
Rakamlara güvenmek yerine ölçün. Aday sunucunun ya da sağlayıcının adresine:
ping -n 10 sunucu-adresi
(Linux ve macOS’ta ping -c 10 sunucu-adresi.) “Ortalama” değeri gidiş-dönüş süresidir. Yolun nereden geçtiğini görmek için Windows’ta tracert, Linux’ta traceroute kullanın. Ölçümü müşterilerinizin bulunduğu şehirden ve kullandıkları türde bir bağlantıdan yapmak en doğru sonucu verir.
KVKK: veri nerede duruyor?
Bu bölüm genel bilgi içindir, hukuki görüş değildir; kendi durumunuz için veri koruma danışmanınıza başvurun.
Müşteri, çalışan ya da üye bilgisi gibi kişisel verileri yurt dışındaki bir sunucuda barındırmak, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından yurt dışına veri aktarımı sayılır. Kanun’un 9. maddesi bu aktarımı ek koşullara bağlar: aktarım yapılacak ülke ya da taraf için uygun güvencelerin sağlanması ve çoğu durumda Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na bildirim gibi yükümlülükler doğar.
Veri Türkiye’deki bir sunucuda duruyorsa bu başlık hiç açılmaz. Genel yükümlülükleriniz (aydınlatma, veri güvenliği, saklama süreleri) sürer; ama yurt dışına aktarım için ayrıca bir hukuki dayanak ve belge hazırlamanız gerekmez.
Bakılacak yer yalnız sunucu değildir: yedekleriniz, e-posta hizmetiniz, kullandığınız analiz ve destek araçları da veri tutar. Sunucu Türkiye’de olup yedeği yurt dışına giden bir kurulum, aktarım sorusunu yeniden açar.
Başka neler değişir?
- Destek ve muhatap. Aynı saat diliminde, Türkçe konuşan ve Türk hukukuna tabi bir sağlayıcı.
- Faturalama. Türkiye’de düzenlenen fatura ve e-fatura.
- Kamu ve kurumsal ihaleler. Bazı sözleşmeler verinin Türkiye’de tutulmasını açıkça şart koşar.
Ne zaman fark etmez?
- Ziyaretçileriniz dünyaya yayılmışsa. Tek bir lokasyon herkese yakın olamaz; içerik dağıtım ağı (CDN) ya da birden çok bölge gerekir.
- Müşterileriniz yurt dışındaysa. Sunucuyu onlara yakın tutmak daha doğrudur.
- Kişisel veri işlemiyorsanız ve site durağansa: gecikme farkını bir CDN büyük ölçüde kapatır.
Türkiye’de sunucu seçerken sorulacaklar
- Sunucu hangi şehirde, hangi veri merkezinde çalışıyor?
- Yedekler nerede tutuluyor; Türkiye’de mi?
- Veri merkezinin sertifikaları neler ve kime ait (sağlayıcıya mı, veri merkezi işletmecisine mi)?
- İkinci bir lokasyon var mı?
- Destek taleplerine ne kadar sürede yanıt veriliyor?
Noma Bilişim’de
Sunucularınız İstanbul Maslak’taki ana lokasyonumuzda, kendi sunucu ve ağ ekipmanımızda çalışır; Ankara Gölbaşı ikinci lokasyonumuzdur. Verileriniz Türkiye’de kalır. Veri merkezlerinin sertifikaları, veri merkezi işletmecilerine aittir. Destek taleplerine 15 dakika içinde yanıt verilir.
→ Veri merkezlerimiz · VDS sunucu paketleri · NomaCloud
Sık sorulan sorular
Yurt dışındaki sunucuda site barındırmak yasak mı?
Hayır. Ancak kişisel veri barındırıyorsanız bu, KVKK’da yurt dışına veri aktarımı sayılır ve ek yükümlülükler getirir.
Sunucu Türkiye’de olunca site ne kadar hızlanır?
Yalnız gecikmeden kaynaklanan kısım kısalır. Yavaşlığın nedeni ağır sayfalar ya da yetersiz sunucu kaynağıysa lokasyon değiştirmek bunu çözmez.
CDN kullanıyorum, sunucunun yeri yine önemli mi?
CDN durağan dosyaları ziyaretçiye yakın sunar; giriş, sepet, arama gibi her ziyaretçiye özel üretilen sayfalar yine ana sunucudan gelir. Kişisel verinin nerede durduğu sorusunu da CDN değiştirmez.
Verimin Türkiye’de kaldığını nasıl doğrularım?
Sağlayıcınıza sunucunun ve yedeklerin hangi veri merkezinde tutulduğunu sorun ve bunu sözleşmede ya da yazılı yanıtta görün.