Load Balancer (yük dengeleyici), bir siteye gelen istekleri birden çok sunucuya dağıtan ve yanıt vermeyen sunucuyu devreden çıkaran ağ bileşenidir. Ziyaretçi tek bir adrese bağlanır; arkada hangi sunucunun yanıt verdiğini bilmez. Bir sunucu arızalandığında ya da bakıma alındığında site açık kalır.
Load Balancer nasıl çalışır?
Load Balancer, ziyaretçi ile sunucularınız arasında durur:
- Alan adınız Load Balancer’ın adresini gösterir; bütün istekler önce ona gelir.
- Load Balancer, havuzdaki sunuculardan birini seçer ve isteği ona iletir.
- Sunucuların çalışıp çalışmadığını düzenli aralıklarla denetler (sağlık kontrolü). Yanıt vermeyen sunucuya istek göndermeyi bırakır; sunucu düzelince yeniden havuza alır.
Ne sağlar?
- Yük dağıtımı. Yoğun saatlerde istekler sunucular arasında paylaşılır; tek bir sunucu darboğaz olmaz.
- Yüksek erişilebilirlik. Bir sunucu arızalanırsa istekler diğerlerine gider; ziyaretçi kesinti görmez.
- Kesintisiz bakım. Sunucuları sırayla havuzdan çıkarıp güncelleyebilirsiniz.
- SSL sonlandırma. Sertifika Load Balancer’da durur; şifreleme işini o yapar, sunucularınız bu yükü taşımaz ve sertifikayı tek yerden yönetirsiniz.
- Büyüme. Trafik arttığında sunucuyu büyütmek yerine havuza yeni sunucu eklersiniz.
Dağıtım yöntemleri
| Yöntem | Nasıl seçer | Uygun olduğu yer |
|---|---|---|
| Sırayla (round robin) | İstekleri sunuculara sırayla verir | Sunucuları eşit güçte olan çoğu site |
| En az bağlantı (least connections) | O an en az açık bağlantısı olan sunucuyu seçer | İsteklerin süresi birbirinden çok farklıysa |
| Kaynak adrese göre (IP hash) | Aynı ziyaretçiyi hep aynı sunucuya gönderir | Oturumu sunucuda tutan uygulamalar |
| Ağırlıklı | Güçlü sunucuya daha çok istek verir | Sunucular farklı güçteyse |
Oturumlara dikkat
Uygulamanız oturum bilgisini (giriş yapmış kullanıcı, sepet) sunucunun kendi diskinde ya da belleğinde tutuyorsa, ziyaretçi bir sonraki istekte başka sunucuya düştüğünde oturumu kaybolur. İki çözümü vardır:
- Oturumu ortak bir yerde tutmak: veritabanı ya da Redis. Kalıcı çözüm budur.
- Oturum yapışkanlığı (sticky session): Load Balancer aynı ziyaretçiyi hep aynı sunucuya gönderir. Kurulumu kolaydır, ama o sunucu arızalanırsa üzerindeki oturumlar kaybolur.
Aynı nedenle kullanıcıların yüklediği dosyalar ve veritabanı da sunucular arasında ortak olmalıdır.
Load Balancer ne zaman gerekir?
- Tek sunucu yoğun saatlerde yetmiyorsa
- Bakım ya da güncelleme sırasında sitenin açık kalması gerekiyorsa
- Tek bir sunucunun arızası kabul edilemeyecek bir kesinti anlamına geliyorsa
- SSL sertifikalarını tek yerden yönetmek istiyorsanız
Ne zaman gerekmez: tek sunucunuz rahat çalışıyorsa ve kısa bir bakım kesintisi sorun değilse. Load Balancer ikinci bir sunucu ve ortak oturum, dosya, veritabanı düzeni gerektirir; küçük bir site için fazladır.
Load Balancer, WAF ve firewall
| Ne yapar | |
|---|---|
| Firewall | Hangi bağlantının hangi porta gelebileceğini belirler |
| WAF | Web isteğinin içeriğini inceler, zararlı olanı durdurur |
| Load Balancer | Temiz istekleri sunuculara dağıtır |
Üçü birlikte çalışır: trafik önce WAF’tan geçer, sonra Load Balancer tarafından sunuculara dağıtılır. → WAF nedir?
NomaCloud’da Load Balancer
Load Balancer, NomaCloud’da VDS sunucunuzla birlikte alınan ek hizmettir: aylık $19; WAF ile birlikte $29. Yük dağıtımı için en az iki sunucu gerekir; tek sunucuyla da SSL sonlandırma için kullanılabilir.
→ NomaCloud Load Balancer · VDS sunucu paketleri · E-ticaret sitesi için hosting
Sık sorulan sorular
Load Balancer ne demek?
Türkçesi yük dengeleyicidir: gelen istekleri birden çok sunucuya dağıtan ağ bileşeni.
Load Balancer için kaç sunucu gerekir?
Yük dağıtımı için en az iki. Tek sunucuyla yalnız SSL sonlandırma ve sertifika yönetimi için kullanılabilir.
Load Balancer siteyi hızlandırır mı?
Tek bir isteği hızlandırmaz; yoğun saatlerde isteklerin birikmesini önler. Site sakin saatlerde de yavaşsa neden başka yerdedir. → WordPress sitesi neden yavaş?
Load Balancer ile CDN aynı şey mi?
Hayır. CDN, görsel gibi durağan dosyaları ziyaretçiye yakın sunuculardan verir. Load Balancer, istekleri sizin sunucularınız arasında dağıtır.
Load Balancer’ın kendisi arızalanırsa ne olur?
Bütün trafik ondan geçtiği için yük dengeleyicinin de yedekli olması gerekir. Sağlayıcınıza yük dengeleyicinin tek bir cihaz mı, yedekli bir yapı mı olduğunu sorun.
Veritabanı da dengelenir mi?
Web sunucularını dengelemek kolaydır; veritabanı ayrı bir iştir ve çoğaltma (replikasyon) gerektirir. Çoğu kurulumda birden çok web sunucusu tek bir veritabanı sunucusunu kullanır.